1. Giới thiệu tổng quan

Ethanol (C₂H₅OH) là một hợp chất hữu cơ thuộc nhóm alcohol, được sử dụng rộng rãi trong mỹ phẩm, dược mỹ phẩm và y học nhờ đặc tính sát khuẩn, bay hơi nhanh và khả năng hòa tan nhiều hoạt chất khác.

Trong mỹ phẩm, Ethanol thường xuất hiện dưới tên INCI: Alcohol, Alcohol Denat., hoặc Ethanol.

Nguồn gốc:

Tự nhiên: Lên men đường từ mía, ngô, lúa mì.
Tổng hợp: Hydrat hóa ethylene trong công nghiệp hóa dầu.
Alcohol Denat. là ethanol được biến tính để không sử dụng làm đồ uống.

2. Cấu trúc hóa học và đặc tính sinh học

Cấu trúc hóa học

Ethanol có công thức phân tử:

[
C_2H_5OH
]

Cấu trúc gồm:

Nhóm ethyl (CH₃–CH₂–)
Nhóm chức hydroxyl (-OH)

Nhóm hydroxyl tạo tính phân cực, cho phép ethanol:

Tan hoàn toàn trong nước
Hòa tan nhiều hợp chất hữu cơ

Đặc tính sinh học nổi bật

Kháng khuẩn mạnh: Làm biến tính protein và phá vỡ màng tế bào vi sinh vật.
Bay hơi nhanh: Không để lại dư lượng trên da.
Tăng cường thẩm thấu: Giúp hoạt chất xuyên qua lớp sừng.
Làm se tạm thời: Do tác dụng làm co protein bề mặt.

3. Ứng dụng trong y học

Sát khuẩn và khử trùng

Ethanol 60–80% được sử dụng rộng rãi trong:

Dung dịch sát khuẩn tay
Chuẩn bị da trước phẫu thuật
Khử trùng thiết bị y tế

Điều trị ngộ độc

Trong y khoa, ethanol từng được sử dụng để điều trị:

Ngộ độc methanol
Ngộ độc ethylene glycol
(do cạnh tranh enzyme alcohol dehydrogenase)

Hỗ trợ dẫn thuốc qua da

Ethanol được dùng làm dung môi trong:

Thuốc bôi ngoài da
Thuốc xịt niêm mạc

Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng ethanol có thể tăng tính thấm của da bằng cách làm thay đổi cấu trúc lipid lớp sừng.

4. Ứng dụng trong mỹ phẩm

Ethanol có mặt trong nhiều dòng sản phẩm:

4.1 Toner và lotion

Tạo cảm giác mát
Hỗ trợ làm sạch
Kiểm soát dầu tạm thời

4.2 Serum hoạt chất cao

Hòa tan Vitamin C (LAA)
Ổn định các hợp chất chống oxy hóa

4.3 Nước hoa

Là dung môi chính
Giúp khuếch tán hương

4.4 Sản phẩm trị mụn

Hỗ trợ kháng khuẩn
Tăng hiệu quả benzoyl peroxide hoặc salicylic acid

5. Hiệu quả vượt trội của Ethanol

So với Propylene Glycol:

Bay hơi nhanh hơn
Ít để lại cảm giác dính

So với Isopropyl Alcohol:

Ít gây kích ứng hơn khi dùng ở nồng độ phù hợp
Phổ sát khuẩn tương đương

Giá trị mang lại:

Tăng khả năng thẩm thấu hoạt chất
Giảm cảm giác nhờn
Tăng độ ổn định công thức

Ethanol đặc biệt quan trọng trong công thức vitamin C nồng độ cao.

6. Các nghiên cứu lâm sàng và khoa học

Nghiên cứu đăng trên Journal of Hospital Infection cho thấy ethanol 70% tiêu diệt hiệu quả virus có vỏ lipid trong vòng 30 giây.

Một nghiên cứu trên International Journal of Pharmaceutics chứng minh ethanol làm tăng đáng kể độ thẩm thấu qua da bằng cách làm thay đổi cấu trúc lipid lớp sừng.

Nghiên cứu của WHO xác nhận dung dịch chứa ethanol 80% có hiệu quả cao trong sát khuẩn tay.

7. Tác dụng phụ và lưu ý khi sử dụng

Nguy cơ tiềm ẩn:

Gây khô da nếu nồng độ cao
Có thể làm suy giảm hàng rào bảo vệ da khi dùng lâu dài
Có thể gây kích ứng với da nhạy cảm

Hướng dẫn sử dụng:

Ưu tiên sản phẩm có bổ sung glycerin hoặc panthenol
Không dùng nồng độ cao mỗi ngày trên da khô
Luôn dưỡng ẩm sau khi dùng

8. Thương hiệu mỹ phẩm sử dụng Ethanol

SK-II

Sản phẩm: Facial Treatment Essence (có Alcohol)

Shiseido

Nhiều dòng lotion cao cấp sử dụng Alcohol Denat.

La Roche-Posay

Sản phẩm trị mụn chứa alcohol để tăng thẩm thấu

Estée Lauder

Advanced Night Repair có chứa alcohol ở tỷ lệ kiểm soát

9. Định hướng phát triển và xu hướng tương lai

Xu hướng:

Sử dụng ethanol nguồn gốc sinh học (bio-ethanol)
Công thức “Alcohol-optimized” thay vì loại bỏ hoàn toàn
Kết hợp ethanol + chất phục hồi hàng rào (ceramide)

Ứng dụng mới:

Hệ dẫn truyền nano sử dụng ethanol như chất tăng thấm
Kết hợp trong vaccine và dược mỹ phẩm công nghệ cao

Ngành mỹ phẩm hiện đại không còn “tẩy chay” ethanol mà hướng đến tối ưu nồng độ và hệ đệm dưỡng ẩm.

10. Kết luận

Ethanol là hoạt chất đa năng với:

Vai trò sát khuẩn
Tăng thẩm thấu
Ổn định công thức

Khi sử dụng đúng nồng độ và công thức phù hợp, ethanol không chỉ an toàn mà còn mang lại hiệu quả cao trong cả mỹ phẩm và y học.

Hoạt chất này vẫn giữ vị trí quan trọng trong công nghiệp chăm sóc da và dược mỹ phẩm toàn cầu.

11. Nguồn tham khảo

https://www.who.int/gpsc/5may/Guide_to_Local_Production.pdf – Allegranzi
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0378517303002136 – Barry
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S019567019990026X – Kampf
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15998455/ – McDonnell
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7098159/ – Kratzel

Nhóm dưỡng ẩm và phục hồi da, Nhóm Hoạt Chất Dược Mỹ Phẩm, Nhóm trị mụn

Ethanol Là Hoạt Chất Gì, Công Dụng Trong Dược Mỹ Phẩm