1) Giới thiệu tổng quan

Mô tả ngắn gọn. Fragaria vesca fruit extract là chiết xuất từ quả dâu tây rừng, giàu polyphenol (anthocyanin, flavonoid), ellagitannin/ellagic acid, vitamin C và đường đa. Nhóm chất này mang lại đặc tính chống oxy hoá, làm dịu và hỗ trợ bảo vệ da trước tác nhân môi trường/UV. 
Nguồn gốc. Nguyên liệu thường được thu từ quả chín (đôi khi kèm lá), nghiền – ngâm chiết bằng nước/ethanol/glycerin, rồi lọc – bảo quản.

2) Cấu trúc hoá học & đặc tính sinh học

• Anthocyanin chủ đạo (như pelargonidin glycoside), flavonol (quercetin), catechin/epicatechin, ellagic acid/ellagitannin → khả năng quét gốc tự do, chelating kim loại, ổn định màng tế bào.

• Ellagic acid có thể ức chế tyrosinase (chelat đồng ở vị trí hoạt động) và điều biến quá trình sinh melanin.

• Tác dụng bảo vệ quang học: dịch chiết dâu tây làm tăng sống sót tế bào và giảm tổn thương DNA do UVA trong mô hình tế bào người.

3) Ứng dụng trong y học

• Bảo vệ trước stress oxy hoá và UVA (tiền lâm sàng): chiết xuất/phenolic dâu tây làm giảm tổn thương oxy hoá và tổn thương DNA, gợi ý ứng dụng photoprotection bổ trợ.

• Chống viêm – điều biến tín hiệu: polyphenol của dâu tây cho thấy khả năng giảm dấu ấn viêm trong mô hình tế bào; tuy nhiên dữ liệu lâm sàng trên người còn hạn chế.

4) Ứng dụng trong mỹ phẩm

• Chống oxy hoá/anti-pollution: làm “lá chắn” chống ROS, bổ trợ sản phẩm chống lão hoá – phục hồi sau nắng.

• Hỗ trợ đều màu: nhờ ellagic acid/ellagitannin có tính ức chế tyrosinase (in vitro); thích hợp vai trò hỗ trợ, không thay thế các tác nhân làm sáng đặc hiệu.

• Làm dịu & cấp ẩm cảm quan: nền chiết có thể pha trong glycerin/nước, thường dùng trong toner/essence/gel mask.

5) Hiệu quả vượt trội của hoạt chất

• Điểm mạnh: hỗn hợp polyphenol đa đích → trung hoà ROS, hỗ trợ photoprotection, cảm quan mát; phù hợp da nhạy cảm khi cần tẩy sừng hoá học nhẹ (khi kết hợp AHA/BHA nồng độ thấp).

• So sánh nhanh: so với vitamin C (tác động trực tiếp lên sắc tố/colagen), Fragaria vesca thiên về chống oxy hoá – chống viêm; so với niacinamide (ức chế chuyển melanosome), hiệu lực làm sáng nhẹ hơn nhưng bổ trợ tốt trong hệ đa hoạt chất. (Suy luận dựa trên bằng chứng ở §6.)

6) Các nghiên cứu lâm sàng & khoa học (tóm tắt + URL + tên tác giả)

• Photoprotection (in vitro, tế bào người): dịch chiết dâu tây tăng sống sót và giảm tổn thương DNA sau chiếu UVA. URL: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22304566/ — Giampieri.

• Pilot tổng hợp (in vitro/UVA) với polyphenol dâu tây: ghi nhận bảo vệ oxy hoá và giảm tổn thương do UVA; đặt nền tảng cho ứng dụng mỹ phẩm. URL: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4581226/ — Gasparrini.

• Cơ chế ức chế sắc tố của ellagic acid: ức chế tyrosinase và giảm sinh melanin (zebrafish/in vitro). URL: https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0006295221000502 — Yang; URL: https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0923181116300160 — Ortiz-Ruiz.

7) Tác dụng phụ & lưu ý khi sử dụng

• An toàn thành phần liên quan: CIR đã kết luận Fragaria vesca (Strawberry) seed oil “an toàn như đang sử dụng trong mỹ phẩm” (safe as used); với fruit extract, tuân thủ mức sử dụng thông thường và công thức không gây kích ứng.

• Nguy cơ tiềm ẩn: kích ứng/nhạy cảm nhẹ ở da hàng rào yếu; cảnh giác ở người dị ứng với Rosaceae.

• Hướng dẫn sử dụng an toàn: bắt đầu 1 lần/ngày ở toner/serum/gel mask; kết hợp chống nắng phổ rộng; khi dùng chung AHA/BHA/retinoid, tăng tần suất từ từ.

8) Thương hiệu mỹ phẩm/sản phẩm tiêu biểu

• Glow Recipe – Strawberry Smooth BHA + AHA Salicylic Serum (có Fragaria Vesca (Strawberry) Fruit Extract và Leaf Extract trong bảng thành phần).

• Các nhà cung cấp nguyên liệu phổ biến (ví dụ MakingCosmetics) cung cấp Fragaria vesca fruit extract trong nền nước/glycerin để các hãng pha chế.

9) Định hướng phát triển & xu hướng tương lai

• Chuẩn hoá polyphenol (fingerprint anthocyanin/ellagitannin; chỉ tiêu ellagic acid) nhằm ổn định hiệu năng giữa lô.

• Hệ dẫn truyền “xanh” (nanoemulsion/liposome) để tăng thấm – giảm kích ứng cho các công thức anti-pollution + photoprotection bổ trợ. (Suy luận dựa trên hướng nghiên cứu polyphenol thực vật.)

• Phối hợp chiến lược: Fragaria vesca + vitamin C/niacinamide/vitamin E cho hệ chống oxy hoá đa tầng; hoặc + AHA/BHA nhẹ cho mục tiêu bề mặt mịn – sáng.

10) Kết luận

Fragaria Vesca (Strawberry) Extract là hoạt chất hỗ trợ đa tác dụng nhờ giàu polyphenol: chống oxy hoá mạnh, hỗ trợ photoprotection, làm dịu và hỗ trợ đều màu (qua ellagic acid). Dù dữ liệu lâm sàng bôi ngoài còn hạn chế, chiết xuất dâu tây rất phù hợp làm nền chống oxy hoá/comfort trong công thức hiện đại, đặc biệt khi phối hợp cùng tác nhân đặc hiệu và chống nắng chuẩn.

11) Nguồn tham khảo (URL + tên tác giả)

1. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7070388/ — Couto. PMC

2. https://www.specialchem.com/cosmetics/inci-ingredients/fragaria-vesca-fruit-extract — SpecialChem. SpecialChem

3. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22304566/ — Giampieri. PubMed

4. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4581226/ — Gasparrini. PMC