Ưu đãi

Potassium Hydroxide Là Hoạt Chất Gì, Công Dụng Trong Dược Mỹ Phẩm

17/09/2025 5 lượt xem

1) Giới thiệu tổng quan

Mô tả ngắn gọn:
Potassium Hydroxide (KOH) là bazơ vô cơ mạnh. Trong mỹ phẩm, KOH chủ yếu dùng làm chất điều chỉnh pH (pH adjuster), xúc tác xà phòng hoá (tạo xà phòng “mềm/gel”), và là tác nhân kiềm trong một số kem tẩy lông hoặc thuốc duỗi tóc theo giới hạn quy định.

Nguồn gốc:

  • Tổng hợp công nghiệp bằng điện phân dung dịch KCl (quy trình chlor-alkali).

  • Cung cấp dưới dạng vảy/hạt hoặc dung dịch; trong mỹ phẩm thường pha loãng và dùng ở lượng rất nhỏ để tinh chỉnh pH cuối công thức.

2) Cấu trúc hóa học & đặc tính sinh học

Cấu trúc:

  • Muối kiềm gồm K⁺ và OH⁻; khi hoà tan, OH⁻ trung hoà axit → nâng pH.

Đặc tính & vai trò sinh học nổi bật:

  • Điều chỉnh pH: đưa hệ công thức (AHA/BHA, sữa rửa, kem dưỡng…) về dải pH mục tiêu, bảo đảm ổn định & an toàn cho da.

  • Xà phòng hoá (saponification): phản ứng triglycerid + KOH → glycerol + xà phòng kali (cho xà phòng mềm, lỏng/gel – khác với NaOH cho xà phòng cứng).

  • Kiềm hoá lông/tóc: trong depilatory/relaxer, môi trường pH rất cao giúp phá vỡ cầu disulfide của keratin (thường phối hợp thioglycolate hoặc hệ “no-lye/guanidine”).

3) Ứng dụng trong y học

  • Không phải thuốc điều trị, nhưng gián tiếp hữu ích trong vệ sinh da và công thức sát khuẩn/cleanser: điều chỉnh pH giúp ổn định hệ, giảm châm chích khi kết hợp chất dưỡng ẩm.

  • Không dùng bôi trị liệu ở nồng độ cao vì nguy cơ ăn mòn; các tài liệu an toàn nghề nghiệp (OSHA/NIOSH) xếp KOH là chất ăn mòn da–mắt, cần kiểm soát nghiêm ngặt khi tiếp xúc.

4) Ứng dụng trong mỹ phẩm

  • pH adjuster (phổ biến nhất): xuất hiện cuối bảng INCI với lượng rất nhỏ để đạt pH mong muốn (ví dụ ~5–6 cho cleanser dịu nhẹ).

  • Xà phòng kali (potash soap): tạo xà phòng lỏng/gel cho sữa rửa tay, tẩy rửa dịu nhẹ; KOH phản ứng hết sau khi xà phòng hoá chuẩn.

  • Depilatory (kem tẩy lông): dùng KOH (hoặc Ca(OH)₂/NaOH) để nâng pH tối ưu cho thioglycolate hoạt động.

  • Hair straightener/relaxer: một số công thức chuyên nghiệp cho phép KOH làm tác nhân kiềm hoá; thị trường cũng có “no-lye relaxer” (guanidine) thay thế.

  • Cuticle remover/callus softener: KOH ở giới hạn quy định để làm mềm mô sừng (sản phẩm chuyên dụng, có cảnh báo).

5) Hiệu quả vượt trội của hoạt chất

  • So với base hữu cơ (TEA/AMP): KOH mạnh – chuẩn pH nhanh – không thêm amine (giảm nguy cơ đổi màu/ox hoá ở một số hệ).

  • So với NaOH: cả hai đều điều chỉnh pH hiệu quả; KOH thiên về xà phòng “mềm/gel”, hữu ích cho xà phòng lỏng/cleanser; trong relaxer chuyên nghiệp NaOH vẫn phổ biến hơn, nhưng KOH có mặt ở một số ứng dụng đặc thù.

  • Giá trị công thức: rẻ – hiệu lực cao – dễ định lượng, tối ưu hoá chi phí/hiệu năng khi cần chỉnh pH vi lượng.

6) Các nghiên cứu lâm sàng & khoa học (tóm tắt)

  • Đánh giá an toàn (CIR, 2021): Nhóm Inorganic Hydroxides (NaOH/KOH/Ca(OH)₂) an toàn khi dùng làm pH adjuster trong dải pH phù hợp và an toàn có điều kiện trong depilatory/relaxer theo hướng dẫn sử dụng; người dùng cần tối thiểu hóa tiếp xúc và tuân thủ cảnh báo.

  • Quy định EU (Annex III – CosIng): liệt kê KOH/NaOH với chức năng & giới hạn cụ thể: ví dụ 5% ở cuticle solvent, 2% (general) và 4,5% (professional) trong hair straighteners, depilatory đến pH ~12,7, và các mục đích pH adjuster khác đến pH ~11 (theo bản tóm lược công nghiệp).

  • An toàn nghề nghiệp (OSHA/NIOSH): KOH là chất ăn mòn; tiếp xúc ở pH ≥~11,5 có thể gây bỏng hoá chất, tổn thương mắt – nhấn mạnh PPE và xử lý sự cố.

  • Cơ chế hư tổn tóc với kiềm mạnh: nghiên cứu da liễu trích dẫn cho thấy relaxer kiềm cao (đặc biệt lye) làm tăng oxy hoá sợi tóc, hình thành dehydroalanine, thay đổi cấu trúc keratin – củng cố yêu cầu dùng đúng thời gian/ trung hoà–rửa kỹ.

(Chi tiết URL & tác giả ở phần “Nguồn tham khảo”.)

7) Tác dụng phụ & lưu ý khi sử dụng

  • Nguy cơ: kích ứng/bỏng da–mắt khi nồng độ cao hoặc pH quá kiềm; hít bụi/giọt dung dịch có thể gây kích ứng đường hô hấp; phản ứng toả nhiệt khi hoà tan vào nước.

  • Hướng dẫn an toàn:

    • Chỉ dùng đủ liều để đạt pH mục tiêu; tránh dư kiềm tự do.

    • Rinse-off (sữa rửa/xà phòng): kiểm soát pH; với xà phòng kali, bảo đảm xà phòng hoá hoàn toàn.

    • Depilatory/relaxer/cuticle: tuân thời gian tiếp xúc, vùng sử dụng, găng tay–bảo hộ, tránh mắt, test điểm trước khi dùng rộng.

    • Sản xuất/pha chế: thêm KOH vào nước (không ngược lại), khuấy mát, trang bị PPE, tuân thủ OSHA/NIOSH.

8) Thương hiệu/sản phẩm có ứng dụng KOH (ví dụ)

  • The Ordinary: nhiều sản phẩm (ví dụ dung dịch acid/serum) liệt kê Potassium Hydroxide hoặc Sodium Hydroxide ở cuối INCI với vai trò pH adjuster.

  • Nair (depilatory): công thức dùng thioglycolate và hệ kiềm (Ca(OH)₂/KOH/NaOH) để đạt pH tối ưu.

  • Thương hiệu bar soap/xà phòng lỏng thủ công: thường dùng KOH cho xà phòng lỏng/gel.

  • Sản phẩm làm mềm biểu bì/callosities chuyên nghiệp: có KOH trong giới hạn Annex III.

9) Định hướng phát triển & xu hướng tương lai

  • Tối ưu “low free-alkali”: thiết kế đệm pH & chelating để giảm kiềm tự do, nâng tương hợp da.

  • Bar soap/cleanser “skin-kind”: tăng superfat, thêm humectant/ceramide/niacinamide để giảm khô khi dùng sản phẩm kiềm.

  • Minh bạch nhãn & giáo dục pH: truyền thông rõ vai trò pH adjuster và việc KOH không còn tự do trong xà phòng đã phản ứng hoàn toàn.

  • Tuân thủ pháp lý động: cập nhật Annex III (EU), CIR, và hướng dẫn an toàn nghề nghiệp với sản phẩm depilatory/relaxer/cuticle.

10) Kết luận

Potassium Hydroxide là công cụ pH mạnh, giá rẻ và chính xác – không thể thiếu trong nhiều công thức mỹ phẩm. Khi dùng đúng chức năng – đúng nồng độ – đúng pH thành phẩm, KOH an toàn. Ở các ứng dụng kiềm mạnh (depilatory/relaxer/cuticle), KOH chỉ an toàn có điều kiện nếu người dùng tuân thủ nghiêm hướng dẫn, thời gian tiếp xúc và quy định pháp lý.

11) Nguồn tham khảo

(Chỉ URL & tên tác giả/nhóm; ưu tiên nguồn khoa học/quy định quốc tế)

  1. https://journals.sagepub.com/doi/full/10.1177/10915818211018381 — Burnett CL (CIR Panel). SAGE Journals

  2. https://cir-reports.cir-safety.org/view-attachment?id=da248f0f-5cac-3544-be09-3c7448f107e4 — Cosmetic Ingredient Review. CIR Reports

  3. https://cir-reports.cir-safety.org/cir-ingredient-status-report/?id=b9c6a034-3827-411c-b221-939bc383a51a — Cosmetic Ingredient Review. CIR Reports

  4. https://ec.europa.eu/growth/tools-databases/cosing/reference/annexes/list/III — European

Kim Ngân

Các tin tức khác: