1. Giới thiệu tổng quan

Paeonia Lactiflora Rhizome Extract là chiết xuất từ thân rễ của cây Paeonia lactiflora Pall., thường được gọi là mẫu đơn trắng, white peony, Chinese peony hoặc common garden peony. Đây là loài thực vật thuộc họ Paeoniaceae, được sử dụng lâu đời trong y học cổ truyền Đông Á, đặc biệt là phần rễ.

Trong thực vật học, rhizome là phần thân biến dạng nằm gần hoặc dưới mặt đất, có khả năng dự trữ chất dinh dưỡng và tạo chồi mới. Với Paeonia lactiflora, thân rễ thường liên quan đến khả năng sinh trưởng, nhân giống và tái tạo cây. Đây là điểm khác với root extract vì rễ chủ yếu đảm nhiệm hấp thu nước, khoáng và tích lũy dược chất, còn thân rễ là cấu trúc thân ngầm có chồi sinh trưởng.

Trong dược liệu truyền thống, phần thường được dùng là rễ Paeonia lactiflora, ví dụ Paeoniae Radix Alba hoặc Paeoniae Radix Rubra. Đáng chú ý, trong nhiều tiêu chuẩn dược liệu, phần rhizome và rễ con thường được loại bỏ khi chế biến rễ. Điều này cho thấy Paeonia Lactiflora Rhizome Extract không phải dạng dược liệu cổ điển phổ biến nhất, nhưng lại có tiềm năng nghiên cứu riêng vì thân rễ vẫn có thể chứa các hợp chất sinh học như paeoniflorin, albiflorin, flavonoid, polyphenol, acid phenolic, tannin và các glycoside khác.

Trong mỹ phẩm và dược mỹ phẩm, Paeonia Lactiflora Rhizome Extract có thể được định hướng như một hoạt chất thực vật hỗ trợ:

Chống oxy hóa.
Làm dịu da.
Hỗ trợ bảo vệ nền da.
Hỗ trợ chống lão hóa sớm.
Hỗ trợ cải thiện da xỉn màu.
Hỗ trợ công thức chăm sóc da nhạy cảm hoặc da chịu stress môi trường.

Tuy nhiên, cần đánh giá đúng mức bằng chứng: dữ liệu trực tiếp về Paeonia Lactiflora Rhizome Extract còn hạn chế hơn so với Root Extract, Flower Extract, Seed Extract hoặc Stem/Leaf Extract. Vì vậy, bài viết này phân tích dựa trên dữ liệu về thân rễ khi có, đồng thời dùng dữ liệu gần từ rễ, phần dưới đất và toàn loài Paeonia lactiflora để giải thích cơ sở sinh học.

2. Cấu trúc hóa học và đặc tính sinh học

Paeonia Lactiflora Rhizome Extract không phải là một hoạt chất đơn phân tử. Đây là hỗn hợp phức hợp gồm nhiều nhóm hợp chất tự nhiên. Thành phần cuối cùng phụ thuộc vào giống cây, tuổi cây, vùng trồng, mùa thu hái, cách xử lý sau thu hoạch, dung môi chiết và tiêu chuẩn hóa của nhà sản xuất.

Monoterpene glycoside

Nhóm đặc trưng nhất của Paeonia lactiflora là monoterpene glycoside. Các chất thường được nhắc đến gồm:

Paeoniflorin
Albiflorin
Oxypaeoniflorin
Benzoylpaeoniflorin
Benzoyloxypaeoniflorin

Trong đó, paeoniflorin là hoạt chất quan trọng nhất. Về cấu trúc, paeoniflorin là một monoterpene glycoside, gồm phần khung monoterpene liên kết với đường glucose và các nhóm chức giàu oxy. Cấu trúc này làm paeoniflorin có tính phân cực tương đối cao, dễ xuất hiện trong dịch chiết nước, ethanol hoặc nước–ethanol.

Paeoniflorin được xem là một chỉ dấu chất lượng quan trọng của Paeonia lactiflora trong nhiều nghiên cứu và tiêu chuẩn dược liệu. Với rhizome extract, nếu nguyên liệu được chuẩn hóa theo paeoniflorin, hoạt chất này có thể đóng vai trò chính trong tác dụng sinh học như làm dịu, chống viêm, điều hòa miễn dịch và hỗ trợ bảo vệ mô.

Albiflorin và các glycoside liên quan

Albiflorin cũng là một monoterpene glycoside quan trọng trong Paeonia lactiflora. Một số nghiên cứu về phần rễ và vùng vỏ/cortex ghi nhận albiflorin phân bố đáng kể ở các mô ngoài. Với thân rễ, albiflorin có thể là một thành phần đáng chú ý nếu nguyên liệu được khai thác từ phần dưới đất gần rễ.

Nhóm glycoside này có thể góp phần vào:

Hoạt tính chống oxy hóa gián tiếp.
Hỗ trợ điều hòa phản ứng viêm.
Hỗ trợ cân bằng phản ứng sinh học của mô.
Tăng giá trị dược mỹ phẩm cho chiết xuất.

Polyphenol và acid phenolic

Paeonia lactiflora chứa nhiều hợp chất phenolic, trong đó có thể gặp:

Gallic acid
Benzoic acid
Protocatechuic acid
Vanillic acid
Methyl gallate
Ethyl gallate
Các dẫn xuất galloyl

Các hợp chất này có vòng thơm và nhóm hydroxyl phenolic, giúp chúng có khả năng trung hòa gốc tự do. Trong mỹ phẩm, nhóm polyphenol và phenolic acid có ý nghĩa quan trọng vì liên quan đến:

Chống oxy hóa.
Giảm xỉn màu do stress môi trường.
Hỗ trợ bảo vệ collagen.
Hỗ trợ làm dịu viêm âm ỉ.
Bổ trợ cho công thức chống lão hóa.

Flavonoid

Flavonoid là nhóm polyphenol có khung cấu trúc C6-C3-C6. Các nhóm hydroxyl trong flavonoid giúp chúng có khả năng cho electron hoặc hydrogen, nhờ đó hỗ trợ trung hòa gốc tự do.

Nếu Paeonia Lactiflora Rhizome Extract chứa flavonoid, hoạt chất này có thể hỗ trợ:

Bảo vệ da trước stress oxy hóa.
Giảm tác động của ô nhiễm.
Hỗ trợ làm dịu.
Hỗ trợ cải thiện vẻ tươi sáng của da.
Bổ trợ chống lão hóa nhẹ.

Tannin

Tannin là nhóm polyphenol có khả năng tương tác với protein. Trong mỹ phẩm, tannin có thể tạo cảm giác se nhẹ, hỗ trợ bề mặt da săn chắc hơn và góp phần vào hoạt tính chống oxy hóa.

Tuy nhiên, tannin ở nồng độ cao có thể gây cảm giác khô hoặc căng da. Vì vậy, khi dùng Paeonia Lactiflora Rhizome Extract trong mỹ phẩm, công thức nên phối hợp với glycerin, panthenol, beta-glucan, hyaluronic acid, allantoin hoặc ceramide để cân bằng cảm giác da.

Đặc tính sinh học nổi bật

Từ các nhóm hợp chất trên, Paeonia Lactiflora Rhizome Extract có thể được định hướng với các đặc tính sinh học chính:

Chống oxy hóa: nhờ polyphenol, flavonoid, phenolic acid và tannin.

Làm dịu: nhờ nhóm glycoside, đặc biệt là paeoniflorin nếu có hàm lượng đáng kể.

Hỗ trợ chống viêm: dựa trên dữ liệu rộng hơn của Paeonia lactiflora, nhất là các nghiên cứu về paeoniflorin và total glucosides of peony.

Hỗ trợ bảo vệ collagen: thông qua giảm stress oxy hóa và hỗ trợ giảm các tín hiệu viêm liên quan đến MMPs.

Hỗ trợ làm sáng gián tiếp: không phải hoạt chất làm trắng mạnh, nhưng có thể hỗ trợ da đều màu hơn nhờ chống oxy hóa và làm dịu viêm âm ỉ.

3. Ứng dụng trong y học

Ứng dụng y học của Paeonia lactiflora truyền thống tập trung nhiều vào phần rễ, trong đó có Paeoniae Radix Alba và Paeoniae Radix Rubra. Dạng rhizome riêng biệt ít được dùng như một dược liệu độc lập hơn. Trong một số tiêu chuẩn dược liệu, phần rễ được thu hái sau đó loại bỏ thân rễ và rễ con trước khi làm khô. Điều này cho thấy rhizome không phải bộ phận chuẩn hóa chính trong dược liệu truyền thống, dù vẫn có thể chứa hoạt chất đáng chú ý.

Hỗ trợ chống viêm và điều hòa miễn dịch

Paeonia lactiflora, đặc biệt qua paeoniflorin và total glucosides of peony, đã được nghiên cứu trong các hướng chống viêm, giảm đau và điều hòa miễn dịch. Các dữ liệu tiền lâm sàng cho thấy paeoniflorin có thể tác động đến cytokine viêm, tế bào miễn dịch và các đường tín hiệu như NF-κB, MAPK hoặc các cơ chế liên quan đến stress oxy hóa.

Với Paeonia Lactiflora Rhizome Extract, nếu chiết xuất chứa paeoniflorin và các glycoside tương tự, hoạt chất này có thể được nghiên cứu theo hướng hỗ trợ kiểm soát viêm. Tuy nhiên, hiện chưa nên xem rhizome extract là thuốc điều trị viêm khớp, lupus, viêm da hoặc bệnh tự miễn nếu chưa có nghiên cứu lâm sàng trực tiếp.

Hỗ trợ chống oxy hóa

Stress oxy hóa liên quan đến lão hóa, viêm, tổn thương mô và suy giảm chức năng tế bào. Nhờ chứa polyphenol, acid phenolic và glycoside, rhizome extract có tiềm năng hỗ trợ bảo vệ tế bào trước gốc tự do.

Trong y học hỗ trợ, hướng này có thể liên quan đến:

Bảo vệ tế bào.
Hỗ trợ mô liên kết.
Giảm tác động của stress oxy hóa.
Hỗ trợ các sản phẩm chăm sóc sức khỏe có nguồn gốc thực vật.

Hỗ trợ nghiên cứu da liễu

Một số nghiên cứu về Paeonia lactiflora root extract chuẩn hóa paeoniflorin cho thấy khả năng tác động lên mô hình viêm tế bào da, giảm TRPV1, giảm TNF-α, IL-6, IL-13 và giảm MMP-9 trong nguyên bào sợi da. Đây là dữ liệu từ root extract, không phải rhizome extract, nhưng có ý nghĩa tham khảo vì rhizome nằm gần vùng rễ và có thể chia sẻ một số nhóm hoạt chất.

Trong dược mỹ phẩm, hướng ứng dụng hợp lý của Rhizome Extract là:

Hỗ trợ làm dịu da.
Hỗ trợ giảm stress oxy hóa.
Hỗ trợ bảo vệ collagen.
Hỗ trợ công thức phục hồi nền da.

Hỗ trợ giảm phản ứng dị ứng trong mô hình tiền lâm sàng

Một số báo cáo đánh giá phần rễ Paeonia lactiflora và các thành phần như paeoniflorin, paeonol trong mô hình phản ứng dị ứng trên động vật. Các kết quả cho thấy tiềm năng chống dị ứng, chống ngứa hoặc giảm phản ứng viêm, nhưng dữ liệu này không thể áp dụng trực tiếp cho rhizome extract trong mỹ phẩm bôi ngoài da.

Giới hạn ứng dụng y học hiện tại

Paeonia Lactiflora Rhizome Extract hiện nên được xem là hoạt chất hỗ trợ nghiên cứu, không phải thuốc. Các công dụng điều trị bệnh chỉ có thể được khẳng định khi có dữ liệu lâm sàng trực tiếp, tiêu chuẩn hóa rõ ràng và đánh giá an toàn đầy đủ.

4. Ứng dụng trong mỹ phẩm

Trong mỹ phẩm, Paeonia Lactiflora Rhizome Extract phù hợp với vai trò botanical active: hoạt chất thực vật hỗ trợ chăm sóc da tổng thể, đặc biệt ở các hướng chống oxy hóa, làm dịu và bảo vệ nền da.

Chống oxy hóa và bảo vệ da

Da thường xuyên tiếp xúc với tia UV, bụi mịn, ô nhiễm, nhiệt độ cao, stress và thiếu ngủ. Những yếu tố này làm tăng gốc tự do, thúc đẩy lão hóa sớm, xỉn màu và suy yếu hàng rào bảo vệ.

Paeonia Lactiflora Rhizome Extract có thể hỗ trợ:

Trung hòa gốc tự do.
Hạn chế tác động của stress oxy hóa.
Hỗ trợ bảo vệ collagen và elastin.
Giúp da nhìn tươi và ít mệt mỏi hơn.
Tăng giá trị chống oxy hóa cho serum hoặc kem dưỡng.

Làm dịu da

Nếu chiết xuất chứa paeoniflorin hoặc các monoterpene glycoside, Paeonia Lactiflora Rhizome Extract có thể phù hợp với sản phẩm làm dịu da. Hoạt chất này có thể được dùng trong:

Toner làm dịu.
Serum phục hồi.
Kem dưỡng cho da nhạy cảm.
Sản phẩm sau nắng.
Sản phẩm sau treatment nhẹ.
Mặt nạ dưỡng ẩm và làm dịu.

Khi phối hợp với panthenol, beta-glucan, madecassoside, allantoin, ectoin hoặc ceramide, chiết xuất thân rễ mẫu đơn có thể tăng giá trị chăm sóc da nhạy cảm.

Hỗ trợ chống lão hóa

Paeonia Lactiflora Rhizome Extract không mạnh như retinoid hoặc peptide chuyên biệt, nhưng có thể hỗ trợ chống lão hóa nền thông qua:

Giảm stress oxy hóa.
Hỗ trợ giảm viêm âm ỉ.
Hỗ trợ bảo vệ collagen.
Hỗ trợ hạn chế tác động của MMPs.
Giúp da duy trì vẻ mềm mại và ổn định hơn.

Trong công thức chống lão hóa, hoạt chất này phù hợp với sản phẩm dành cho da nhạy cảm, da mới xuất hiện dấu hiệu tuổi tác hoặc da không dung nạp treatment mạnh.

Hỗ trợ làm sáng và đều màu da

Rhizome Extract không nên được định vị như hoạt chất trị nám mạnh. Tuy nhiên, nó có thể hỗ trợ làm sáng gián tiếp thông qua khả năng chống oxy hóa và làm dịu viêm âm ỉ.

Có thể phối hợp với:

Niacinamide.
Vitamin C dẫn xuất.
Tranexamic acid.
Alpha arbutin.
Licorice extract.
N-acetyl glucosamine.

Trong công thức làm sáng, Paeonia Lactiflora Rhizome Extract nên đóng vai trò bổ trợ, giúp da bớt stress, ít xỉn màu và ổn định hơn.

Hỗ trợ dưỡng ẩm và skin conditioning

Rhizome Extract không phải chất giữ nước chính như hyaluronic acid hoặc glycerin. Tuy nhiên, tùy quy trình chiết, nguyên liệu có thể chứa đường thực vật, polysaccharide hoặc thành phần tan trong nước giúp cải thiện cảm giác mềm và dễ chịu trên da.

Trong mỹ phẩm, vai trò phù hợp là skin conditioning botanical, giúp công thức có thêm chiều sâu chăm sóc da tự nhiên.

5. Hiệu quả vượt trội của hoạt chất

Paeonia Lactiflora Rhizome Extract nổi bật vì nằm giữa hai hướng giá trị: một mặt gần với vùng rễ giàu hoạt chất, mặt khác có câu chuyện sinh học riêng của thân rễ – bộ phận dự trữ và tái sinh của cây.

So với Paeonia Lactiflora Root Extract

Root Extract có dữ liệu khoa học và dược lý mạnh hơn. Nó thường được chuẩn hóa theo paeoniflorin và được dùng phổ biến hơn trong mỹ phẩm, dược liệu và nghiên cứu. Rhizome Extract ít phổ biến hơn, nhưng có thể mang giá trị nếu được chuẩn hóa rõ hoạt chất và chứng minh được hàm lượng bioactive đáng kể.

So với Paeonia Lactiflora Flower Extract

Flower Extract có lợi thế ở hướng làm sáng, chống oxy hóa, kháng glycation, ức chế tyrosinase và collagenase. Rhizome Extract lại gần hơn với nhóm hoạt chất dưới đất như paeoniflorin, albiflorin và các glycoside. Vì vậy, nếu Flower Extract phù hợp với “radiance” và chống oxy hóa bề mặt, Rhizome Extract phù hợp hơn với định hướng làm dịu và hỗ trợ phục hồi.

So với Paeonia Lactiflora Seed Extract

Seed Extract hoặc Seed Oil nổi bật ở acid béo không bão hòa, dưỡng mềm và hỗ trợ chống lão hóa qua dữ liệu elastase/collagenase/hyaluronidase. Rhizome Extract không mạnh ở lipid, nhưng có thể mạnh hơn về glycoside và các nhóm chất gần với dược liệu rễ.

So với vitamin C

Vitamin C có hiệu quả rõ hơn trong làm sáng và chống oxy hóa trực tiếp. Rhizome Extract dịu hơn, phù hợp làm hoạt chất botanical bổ trợ cho da nhạy cảm hoặc công thức chống oxy hóa không quá kích ứng.

So với retinoid

Retinoid mạnh trong tái tạo da và chống lão hóa, nhưng dễ gây khô, bong tróc, đỏ và nhạy cảm. Rhizome Extract không thay thế retinoid, nhưng phù hợp với sản phẩm làm dịu, phục hồi và chống lão hóa nhẹ.

Giá trị cao trong mỹ phẩm và y học hỗ trợ

Paeonia Lactiflora Rhizome Extract có giá trị nếu được phát triển đúng hướng:

Có nguồn gốc thực vật.
Có tiềm năng chứa paeoniflorin và albiflorin.
Có khả năng hỗ trợ chống oxy hóa.
Có thể đóng vai trò làm dịu và skin conditioning.
Phù hợp xu hướng botanical science.
Có thể tận dụng phần thân rễ vốn thường không phải bộ phận dược liệu chính.

Điểm quan trọng là hoạt chất này cần được chuẩn hóa rõ, nếu không sẽ dễ bị nhầm với root extract hoặc whole plant extract.

6. Các nghiên cứu lâm sàng và khoa học

Nghiên cứu tổng quan về Paeonia lactiflora Pall.

Một tổng quan lớn trên Journal of Ethnopharmacology đã hệ thống hóa dữ liệu về dân tộc dược học, hóa thực vật, dược lý, dược động học và kiểm soát chất lượng của Paeonia lactiflora. Nghiên cứu ghi nhận hơn 200 hợp chất đã được xác định từ loài này, gồm terpenoid, flavonoid, polyphenol, acid hữu cơ và nhiều nhóm khác. Paeoniflorin được xem là hoạt chất đặc trưng và là chỉ dấu quan trọng trong kiểm soát chất lượng.

Báo cáo EMA về Paeoniae Radix Rubra

Báo cáo đánh giá của EMA về Paeonia lactiflora Pall. và/hoặc Paeonia veitchii Lynch, radix ghi nhận phần dược liệu truyền thống là rễ khô, trong đó rhizome và rễ con thường được loại bỏ. Báo cáo cũng tổng hợp các dữ liệu tiền lâm sàng về chống dị ứng, điều hòa miễn dịch, hạ lipid, chống tăng đường huyết và các hướng sinh học khác của chiết xuất rễ hoặc hoạt chất paeoniflorin. Đây là nguồn quan trọng để phân biệt rhizome extract với dược liệu root extract truyền thống.

Nghiên cứu về phân bố hoạt chất trong các bộ phận Paeonia lactiflora

Một nghiên cứu về biến thiên hàm lượng hoạt chất trong các phần của Paeonia lactiflora cho thấy phần rhizome của peony root thường được dùng cho mục đích nhân giống, nhưng cũng chứa hàm lượng đáng kể các thành phần hoạt tính sinh học. Nghiên cứu ghi nhận albiflorin, gallic acid, benzoic acid và epicatechin có xu hướng cao hơn ở lớp vỏ/cork, trong khi paeoniflorin, taxifolin glucoside và catechin cao hơn ở phần lõi. Đây là dữ liệu rất gần với Rhizome Extract vì trực tiếp đề cập đến phần thân rễ.

Nghiên cứu metabolomics trên Paeonia lactiflora

Một nghiên cứu sử dụng UPLC-Q-Exactive-Orbitrap-MS/MS phân tích chuyển hóa không nhắm mục tiêu của Paeonia lactiflora. Nghiên cứu đề cập rằng benzoic acid và albiflorin có lượng đáng kể ở lớp ngoài của phần root/rhizome, đồng thời paeoniflorin và albiflorin chủ yếu phân bố ở cork và cortex. Dữ liệu này gợi ý rằng vùng mô ngoài của phần dưới đất có thể là nơi tích lũy nhiều hoạt chất quan trọng.

Nghiên cứu về root extract chuẩn hóa paeoniflorin trên tế bào da

Một nghiên cứu năm 2025 trên Frontiers in Natural Products đánh giá Paeonia lactiflora root extract chuẩn hóa theo paeoniflorin trong mô hình viêm do LPS ở tế bào da và tế bào nướu. Kết quả cho thấy chiết xuất làm giảm TRPV1 trong keratinocyte, giảm TNF-α, IL-6, IL-13, đồng thời giảm MMP-9 ở nguyên bào sợi da và MMP-8 ở nguyên bào sợi nướu. Dữ liệu này không phải riêng rhizome extract, nhưng có ý nghĩa tham khảo cho hướng dược mỹ phẩm làm dịu và bảo vệ collagen nếu Rhizome Extract được chuẩn hóa theo nhóm glycoside tương tự.

Nghiên cứu về tác dụng chống viêm và điều hòa miễn dịch

Một tổng quan về Total Glucosides of Peony cho thấy chiết xuất nước/ethanol từ rễ Paeonia lactiflora chứa hơn 15 thành phần, trong đó paeoniflorin là thành phần dồi dào nhất và liên quan đến nhiều tác dụng dược lý trong mô hình in vitro và in vivo. Đây là dữ liệu nền quan trọng cho các chiết xuất phần dưới đất, nhưng không nên dùng để khẳng định trực tiếp hiệu quả điều trị của Rhizome Extract nếu chưa có nghiên cứu riêng.

Nghiên cứu ứng dụng mỹ phẩm của Paeonia lactiflora extract

Các cơ sở dữ liệu mỹ phẩm như COSMILE Europe và INCIDecoder ghi nhận Paeonia lactiflora extract hoặc root extract được dùng với chức năng như astringent hoặc skin conditioning trong mỹ phẩm. Đây là dữ liệu ứng dụng thành phần, không phải nghiên cứu lâm sàng, nhưng có giá trị để xác định vai trò thực tế của nhóm chiết xuất Paeonia lactiflora trong công thức chăm sóc da.

7. Tác dụng phụ và lưu ý khi sử dụng

Paeonia Lactiflora Rhizome Extract nhìn chung có tiềm năng an toàn khi dùng đúng nồng độ trong mỹ phẩm. Tuy nhiên, vì đây là chiết xuất thực vật phức hợp, cần lưu ý một số nguy cơ.

Nguy cơ tiềm ẩn

Kích ứng cá nhân: Người có da rất nhạy cảm có thể gặp đỏ, ngứa, châm chích hoặc nóng nhẹ.

Dị ứng thực vật: Người có tiền sử dị ứng với chiết xuất thực vật, họ Paeoniaceae hoặc sản phẩm chứa peony nên thử trước trên vùng da nhỏ.

Cảm giác khô hoặc se nhẹ: Nếu chiết xuất chứa nhiều tannin hoặc công thức thiếu dưỡng ẩm, da có thể hơi căng.

Kích ứng từ công thức tổng thể: Phản ứng da không nhất thiết đến từ Rhizome Extract. Sản phẩm có thể chứa hương liệu, tinh dầu, cồn khô, acid, retinoid hoặc chất bảo quản dễ gây kích ứng hơn.

Không thay thế thuốc điều trị: Hoạt chất này không phải thuốc điều trị viêm da, nám, mụn, rosacea, vảy nến, lupus, viêm khớp hoặc bệnh miễn dịch.

Dữ liệu lâm sàng còn hạn chế: Hiện chưa có nhiều nghiên cứu lâm sàng trực tiếp trên người với đúng tên Paeonia Lactiflora Rhizome Extract. Vì vậy, các công dụng nên được truyền thông ở mức hỗ trợ chăm sóc da.

Hướng dẫn sử dụng an toàn

Dùng theo hướng dẫn của sản phẩm.
Với da nhạy cảm, nên thử trước trên vùng nhỏ trong 24–48 giờ.
Không dùng trên vùng da trầy xước, nhiễm trùng hoặc đang viêm nặng.
Nếu dùng cùng AHA, BHA, retinoid hoặc vitamin C nồng độ cao, nên theo dõi phản ứng da.
Ban ngày cần dùng kem chống nắng, nhất là khi dùng sản phẩm làm sáng hoặc chống lão hóa.
Người đang điều trị bệnh da nên hỏi bác sĩ da liễu trước khi dùng sản phẩm dược mỹ phẩm nhiều hoạt chất.
Phụ nữ mang thai hoặc cho con bú nên ưu tiên sản phẩm công thức đơn giản, rõ nguồn gốc và đã được kiểm nghiệm an toàn.

8. Thương hiệu mỹ phẩm hoặc sản phẩm ứng dụng hoạt chất này

Hiện nay, sản phẩm ghi đúng tên Paeonia Lactiflora Rhizome Extract không phổ biến bằng các dạng Paeonia Lactiflora Root Extract, Paeonia Lactiflora Extract, Flower Extract, Bark/Sap Extract hoặc Seed Extract. Vì vậy, khi đánh giá sản phẩm thương mại, cần kiểm tra kỹ INCI và tài liệu nguyên liệu để biết bộ phận cây được sử dụng.

Các thương hiệu dùng Paeonia lactiflora extract hoặc root extract

Kiehl’s
Kiehl’s sử dụng Peony Root Extract trong một số sản phẩm thuộc dòng Clearly Corrective, định hướng hỗ trợ da rạng rỡ và đều màu.

L’Occitane
Một số sản phẩm dòng Peony từng khai thác Paeonia lactiflora extract, thường gắn với hình ảnh hoa mẫu đơn, làn da mềm mại và tươi sáng.

SEKKISEI / Kosé
Một số sản phẩm chăm sóc da và chống nắng của SEKKISEI có sử dụng chiết xuất Paeonia lactiflora như hoạt chất botanical bổ trợ.

Pyunkang Yul
Một số dòng sản phẩm calming/repairing có sử dụng Paeonia lactiflora bark/sap extract, phù hợp hướng làm dịu và chăm sóc da nhạy cảm.

The Skin House
Một số toner, ampoule, emulsion và cream có ghi nhận chiết xuất Paeonia lactiflora hoặc bark/sap extract, thường đóng vai trò skin conditioning.

Caudalie
Một số cơ sở dữ liệu thành phần ghi nhận Paeonia lactiflora root extract xuất hiện trong một số sản phẩm chăm sóc da cao cấp, tùy phiên bản công thức và thị trường.

Klorane
Klorane nổi tiếng với sản phẩm chứa peony trong chăm sóc da đầu nhạy cảm, thường khai thác hướng làm dịu.

Nhóm sản phẩm phù hợp với Rhizome Extract

Nếu được phát triển thương mại rõ ràng, Paeonia Lactiflora Rhizome Extract phù hợp nhất với:

Serum chống oxy hóa.
Kem dưỡng phục hồi.
Toner làm dịu.
Kem dưỡng cho da nhạy cảm.
Sản phẩm chống lão hóa nhẹ.
Sản phẩm hỗ trợ làm sáng dịu nhẹ.
Sản phẩm sau nắng.
Sản phẩm chăm sóc da bị stress môi trường.
Dược mỹ phẩm hỗ trợ hàng rào da.

Lưu ý khi truyền thông sản phẩm

Nếu bảng thành phần chỉ ghi Paeonia Lactiflora Extract hoặc Paeonia Lactiflora Root Extract, không nên tự gọi là Rhizome Extract. Với hoạt chất từ thân rễ, thương hiệu nên công bố rõ:

Bộ phận cây sử dụng: rhizome/thân rễ.
Dung môi chiết.
Hàm lượng paeoniflorin nếu có.
Tổng polyphenol hoặc flavonoid.
Dữ liệu chống oxy hóa.
Dữ liệu làm dịu hoặc thử nghiệm tế bào.
Kiểm nghiệm an toàn da.
Nồng độ sử dụng khuyến nghị.

9. Định hướng phát triển và xu hướng tương lai

Xu hướng khai thác bộ phận ít được sử dụng

Trong dược liệu truyền thống, rhizome của Paeonia lactiflora thường không phải bộ phận chính được chuẩn hóa. Tuy nhiên, một số dữ liệu cho thấy phần thân rễ có thể chứa hoạt chất sinh học đáng chú ý. Điều này mở ra hướng tận dụng nguyên liệu tốt hơn, đặc biệt trong mỹ phẩm và nguyên liệu botanical.

Xu hướng chuẩn hóa hoạt chất

Paeonia Lactiflora Rhizome Extract sẽ có giá trị cao hơn nếu được chuẩn hóa theo:

Paeoniflorin.
Albiflorin.
Gallic acid.
Benzoic acid.
Tổng polyphenol.
Tổng flavonoid.
Hoạt tính chống oxy hóa.
Chỉ số ức chế MMP hoặc làm dịu trên mô hình tế bào.

Chuẩn hóa là yếu tố rất quan trọng vì rhizome extract dễ bị nhầm với root extract hoặc whole plant extract.

Xu hướng dược mỹ phẩm làm dịu

Thị trường mỹ phẩm đang tăng mạnh nhóm sản phẩm phục hồi, làm dịu và bảo vệ hàng rào da. Rhizome Extract có thể phù hợp với xu hướng này nếu chứng minh được khả năng giảm stress viêm, hỗ trợ bảo vệ collagen và giảm phản ứng khó chịu trên da.

Xu hướng chiết xuất xanh

Các công nghệ như chiết nước–ethanol, glycerin thực vật, propanediol, chiết siêu âm hoặc NADES có thể giúp khai thác thân rễ theo hướng an toàn và bền vững hơn. Đây là hướng phù hợp với mỹ phẩm thiên nhiên, clean beauty và nguyên liệu sinh học thế hệ mới.

Xu hướng skin longevity

Khái niệm skin longevity tập trung vào duy trì sức khỏe dài hạn của da, thay vì chỉ xử lý nếp nhăn hoặc làm trắng nhanh. Paeonia Lactiflora Rhizome Extract có thể phù hợp với xu hướng này nhờ khả năng hỗ trợ:

Giảm stress oxy hóa.
Làm dịu da.
Bảo vệ nền da.
Hỗ trợ chống lão hóa nền.
Tăng sức chịu đựng của da trước môi trường.

10. Kết luận

Paeonia Lactiflora Rhizome Extract là hoạt chất thực vật từ thân rễ mẫu đơn trắng, có tiềm năng trong mỹ phẩm và dược mỹ phẩm nhờ khả năng chứa các nhóm hoạt chất như paeoniflorin, albiflorin, polyphenol, flavonoid, acid phenolic và tannin.

Giá trị chính của hoạt chất này nằm ở hướng chống oxy hóa, làm dịu, hỗ trợ chống lão hóa nhẹ, bảo vệ nền da và tăng chiều sâu botanical cho công thức chăm sóc da. So với Root Extract, Rhizome Extract có dữ liệu ít hơn nhưng có tiềm năng riêng nếu được chuẩn hóa tốt. So với Flower Extract hoặc Seed Extract, Rhizome Extract nghiêng nhiều hơn về nhóm glycoside và hoạt tính làm dịu, thay vì làm sáng hoặc dưỡng lipid.

Tuy nhiên, dữ liệu lâm sàng trực tiếp với đúng tên Paeonia Lactiflora Rhizome Extract còn hạn chế. Vì vậy, khi ứng dụng trong mỹ phẩm, hoạt chất này nên được định vị là thành phần hỗ trợ chăm sóc da, không phải hoạt chất điều trị bệnh. Trong tương lai, nếu có thêm nghiên cứu về thành phần, chuẩn hóa paeoniflorin/albiflorin và thử nghiệm trên da người, Paeonia Lactiflora Rhizome Extract có thể trở thành nguyên liệu đáng chú ý trong các sản phẩm phục hồi, làm dịu, chống oxy hóa và chống lão hóa nhẹ.

11. Nguồn tham khảo

https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0378874124009152 — Wenjing Ma, Haishuo Ren, Xue Meng, Suyi Liu, Kunze Du, Shiming Fang, Yanxu Chang.
https://www.ema.europa.eu/en/documents/herbal-report/final-assessment-report-paeonia-lactiflora-pall-andor-paeonia-veitchii-lynch-radix-paeoniae-radix-rubra_en.pdf — European Medicines Agency / HMPC.
https://koreascience.kr/article/JAKO200203042348640.page — tác giả nghiên cứu về variation of bioactive component contents in plant parts of Paeonia lactiflora.
https://www.mdpi.com/1420-3049/29/5/992 — tác giả nghiên cứu untargeted metabolomics based on UPLC-Q-Exactive-Orbitrap-MS/MS analysis of Paeonia lactiflora.

Nhóm chống lão hóa, Nhóm chống oxy hóa, Nhóm chống viêm và làm dịu da, Nhóm Hoạt Chất Dược Mỹ Phẩm

Paeonia Lactiflora Rhizome Extract Là Hoạt Chất Gì, Công Dụng Trong Dược Mỹ Phẩm