Poria Cocos Bark Extract Là Hoạt Chất Gì, Công Dụng Trong Dược Mỹ Phẩm

1. Giới thiệu tổng quan

Poria Cocos Bark Extract là chiết xuất từ lớp ngoài của nấm Poria cocos, thường được hiểu gần với khái niệm Poria cocos peel/cortex hơn là “bark” theo nghĩa vỏ cây. Poria cocos là nấm dược liệu, còn gọi là Phục linh, được dùng lâu đời trong y học cổ truyền Đông Á.

Nguồn gốc của hoạt chất là tự nhiên, lấy từ lớp ngoài/hạch nấm của Poria cocos, sau đó chiết bằng nước, ethanol hoặc dung môi phù hợp.

2. Cấu trúc hóa học và đặc tính sinh học

Poria Cocos Bark Extract là phức hợp sinh học, không phải một phân tử đơn lẻ. Thành phần nổi bật gồm:

• Triterpenoid dạng lanostane và 3,4-seco-lanostane.
• Polysaccharide, gồm beta-glucan và polysaccharide nấm.
• Acid hữu cơ, sterol và hợp chất chống oxy hóa.

Lớp ngoài của Poria cocos được ghi nhận chứa nhiều triterpenoid, nhóm chất liên quan đến tác dụng kháng viêm, lợi tiểu và bảo vệ thận.

3. Ứng dụng trong y học

Trong y học, Poria cocos và lớp ngoài của nó được nghiên cứu ở các hướng:

• Hỗ trợ lợi tiểu.
• Hỗ trợ bảo vệ thận.
• Kháng viêm.
• Chống oxy hóa.
• Điều hòa miễn dịch.
• Hỗ trợ chuyển hóa.

Một tổng quan trên Acta Pharmacologica Sinica cho thấy lớp ngoài của Poria cocos có tác dụng lợi tiểu mạnh hơn phần Poria cocos thông thường, đồng thời triterpenoid là nhóm hoạt chất chính liên quan đến tác dụng bảo vệ thận.

4. Ứng dụng trong mỹ phẩm

Trong mỹ phẩm, Poria Cocos Bark Extract có thể được khai thác theo hướng:

• Làm dịu da nhạy cảm.
• Hỗ trợ giảm viêm nhẹ trên da.
• Chống oxy hóa.
• Hỗ trợ phục hồi hàng rào bảo vệ da.
• Dưỡng ẩm gián tiếp nhờ polysaccharide.
• Chống lão hóa nhẹ thông qua giảm stress oxy hóa và viêm âm thầm.

Các cơ sở dữ liệu mỹ phẩm như SpecialChem và COSMILE Europe ghi nhận Poria Cocos Extract có chức năng chính là skin conditioning, tức hỗ trợ duy trì làn da trong trạng thái tốt.

5. Hiệu quả vượt trội của hoạt chất

Điểm nổi bật của Poria Cocos Bark Extract là hàm lượng triterpenoid đáng chú ý ở lớp ngoài nấm. So với các hoạt chất dưỡng ẩm đơn thuần như hyaluronic acid, thành phần này có thêm tiềm năng kháng viêm và chống oxy hóa. So với retinol hoặc acid tẩy da chết, Poria cocos dịu hơn, phù hợp với công thức chăm sóc da nhạy cảm hoặc phục hồi.

Giá trị cao của hoạt chất nằm ở khả năng kết hợp tốt với niacinamide, panthenol, ceramide, beta-glucan, peptide và hyaluronic acid.

6. Các nghiên cứu lâm sàng và khoa học

Các nghiên cứu hiện nay chủ yếu là nghiên cứu tiền lâm sàng, tổng quan dược lý và nghiên cứu tế bào. Dữ liệu lâm sàng trực tiếp trên da người còn hạn chế.

Một nghiên cứu trên tế bào sừng người cho thấy chiết xuất ethanol từ Poria cocos kích thích biểu hiện Aquaporin-3 thông qua đường tín hiệu PI3K/Akt/mTOR, gợi ý khả năng hỗ trợ dưỡng ẩm và hàng rào biểu bì.

Một tổng quan năm 2024 trên RSC Advances cho thấy polysaccharide từ Poria cocos có hoạt tính sinh học đa dạng, gồm điều hòa miễn dịch, chống oxy hóa, kháng viêm và tiềm năng ứng dụng trong y học.

Một tổng quan khác ghi nhận Poria cocos có các tác dụng dược lý như lợi tiểu, bảo vệ gan, kháng viêm, chống oxy hóa, hỗ trợ đái tháo đường và có tiềm năng ứng dụng trong dược mỹ phẩm.

7. Tác dụng phụ và lưu ý khi sử dụng

Poria Cocos Bark Extract nhìn chung được xem là thành phần khá dịu trong mỹ phẩm. Tuy nhiên, cần lưu ý:

• Người dị ứng với nấm nên thử trước trên vùng da nhỏ.
• Da quá nhạy cảm vẫn có thể kích ứng nhẹ.
• Không tự dùng dạng uống hoặc dược liệu cô đặc nếu đang mang thai, cho con bú, dùng thuốc lợi tiểu, thuốc chống đông hoặc điều trị bệnh nền.
• Với mỹ phẩm, nên chọn sản phẩm có công thức hoàn chỉnh, nguồn gốc rõ ràng và nồng độ phù hợp.

8. Thương hiệu mỹ phẩm hoặc sản phẩm ứng dụng

Tên “Poria Cocos Bark Extract” ít phổ biến hơn “Poria Cocos Extract”. Trong thực tế công thức, các nhà cung cấp nguyên liệu thường ghi nhận Poria Cocos Extract trong nhóm nguyên liệu dưỡng da.

Một số nguyên liệu thương mại có liên quan gồm SyriCalm™ CLR của CLR Berlin và ViaPure® Poria của Actives International. SpecialChem cũng ghi nhận Poria Cocos Extract được dùng trong công thức mỹ phẩm với chức năng skin conditioning.

Các dạng sản phẩm phù hợp:

• Serum phục hồi da.
• Kem dưỡng cho da nhạy cảm.
• Mặt nạ làm dịu.
• Toner/essence dưỡng ẩm.
• Sản phẩm sau treatment.

9. Định hướng phát triển và xu hướng tương lai

Poria Cocos Bark Extract có tiềm năng trong xu hướng mushroom skincare và dược mỹ phẩm phục hồi. Hướng phát triển đáng chú ý gồm:

• Chuẩn hóa hàm lượng triterpenoid.
• Kết hợp với beta-glucan, ceramide và panthenol.
• Ứng dụng trong sản phẩm giảm đỏ, phục hồi da yếu.
• Nghiên cứu thêm về chống oxy hóa và kháng viêm trên da người.
• Phát triển nguyên liệu nấm lên men để tăng độ ổn định và sinh khả dụng.

10. Kết luận

Poria Cocos Bark Extract là chiết xuất từ lớp ngoài của nấm Phục linh, giàu triterpenoid và polysaccharide. Trong mỹ phẩm, hoạt chất này có tiềm năng làm dịu, chống oxy hóa, hỗ trợ phục hồi hàng rào da và chăm sóc da nhạy cảm. Trong y học, nhóm triterpenoid từ lớp ngoài Poria cocos được nghiên cứu nhiều ở hướng lợi tiểu, kháng viêm và bảo vệ thận.

Giá trị chính của hoạt chất là tính dịu nhẹ, đa tác dụng và phù hợp với xu hướng dược mỹ phẩm phục hồi da.

Nguồn tham khảo

https://www.nature.com/articles/s41401-024-01404-7 — Zhi-yuan Guo, Xin Wu, Shui-juan Zhang, Jian-hua Yang, Hua Miao, Ying-yong Zhao

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC9484496/ — Sung-Gu Park, Il-Joo Jo, Seol-A Park, Min-Cheol Park, Yeun-Ja Mun

https://pubs.rsc.org/en/Content/ArticleLanding/2024/RA/D4RA04005H — Laiqing Deng, Gangliang Huang

https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0378874125005537 — tác giả theo ScienceDirect