Poria Cocos Stem Extract Là Hoạt Chất Gì, Công Dụng Trong Dược Mỹ Phẩm

1. Giới thiệu tổng quan

Poria Cocos Stem Extract là tên gọi chưa thật chuẩn, vì Poria cocos là nấm, không có “thân cây” như thực vật. Cách hiểu phù hợp hơn là chiết xuất từ hệ sợi nấm, sinh khối nấm hoặc hạch nấm Poria cocos. Trong mỹ phẩm, tên phổ biến hơn là Poria Cocos Extract hoặc Poria Cocos Sclerotium Extract.

Nguồn gốc của hoạt chất là tự nhiên, thường được chiết từ nấm Phục linh bằng nước, ethanol hoặc công nghệ chiết sinh học.

2. Cấu trúc hóa học và đặc tính sinh học

Poria Cocos Stem Extract là phức hợp nhiều nhóm chất, gồm:

• Polysaccharide: beta-glucan và polysaccharide nấm.
• Triterpenoid: nhóm lanostane và 3,4-seco-lanostane.
• Sterol, acid hữu cơ, amino acid và khoáng vi lượng.

Polysaccharide có liên quan đến giữ ẩm, chống oxy hóa, điều hòa miễn dịch và kháng viêm. Triterpenoid là nhóm hoạt chất quan trọng trong tác dụng kháng viêm, lợi tiểu và bảo vệ thận của Poria cocos.

3. Ứng dụng trong y học

Trong y học cổ truyền, Poria cocos được dùng để hỗ trợ lợi tiểu, giảm phù, an thần và tiêu hóa. Trong nghiên cứu hiện đại, hoạt chất này được khảo sát ở các hướng:

• Hỗ trợ bảo vệ thận.
• Kháng viêm.
• Chống oxy hóa.
• Điều hòa miễn dịch.
• Hỗ trợ chuyển hóa.
• Ứng dụng làm chất mang hoạt chất trong dược học.

Tổng quan trên Acta Pharmacologica Sinica ghi nhận Poria cocos và lớp bề mặt của nó chứa nhiều triterpenoid, liên quan đến tác dụng lợi tiểu và bảo vệ thận.

4. Ứng dụng trong mỹ phẩm

Trong mỹ phẩm, Poria Cocos Extract được ghi nhận với chức năng chính là skin conditioning, tức hỗ trợ duy trì tình trạng da khỏe mạnh.

Công dụng chính:

• Làm dịu da nhạy cảm.
• Hỗ trợ giảm khô căng.
• Dưỡng ẩm nhẹ.
• Hỗ trợ hàng rào bảo vệ da.
• Chống oxy hóa.
• Hỗ trợ chống lão hóa nhẹ.
• Phù hợp với serum, essence, kem dưỡng, mặt nạ và sản phẩm sau treatment.

5. Hiệu quả vượt trội của hoạt chất

Điểm mạnh của Poria Cocos Stem Extract là dịu nhẹ và đa tác dụng. So với hyaluronic acid, thành phần này không chỉ hỗ trợ giữ nước mà còn có tiềm năng kháng viêm và chống oxy hóa. So với retinol hoặc acid tẩy da chết, Poria cocos ít kích ứng hơn, phù hợp với công thức phục hồi và da nhạy cảm.

Hoạt chất này có thể kết hợp tốt với niacinamide, panthenol, ceramide, beta-glucan, peptide và hyaluronic acid.

6. Các nghiên cứu lâm sàng và khoa học

Nghiên cứu trên tế bào sừng người cho thấy chiết xuất ethanol từ hạch nấm Poria cocos kích thích biểu hiện Aquaporin-3 thông qua đường tín hiệu PI3K/Akt/mTOR, gợi ý tiềm năng hỗ trợ dưỡng ẩm và hàng rào biểu bì.

Tổng quan năm 2024 trên RSC Advances cho thấy polysaccharide Poria cocos có hoạt tính sinh học đa dạng, đặc biệt trong điều hòa miễn dịch, chống oxy hóa và ứng dụng y học.

Nghiên cứu so sánh hệ sợi lên men và hạch nấm nuôi trồng cho thấy Poria cocos chứa các nhóm polysaccharide, triterpenoid và tinh dầu, đồng thời hệ sợi lên men được xem là hướng thay thế tiềm năng cho nguồn nguyên liệu truyền thống.

7. Tác dụng phụ và lưu ý khi sử dụng

Poria Cocos Extract nhìn chung khá dịu trong mỹ phẩm. Tuy nhiên:

• Người dị ứng với nấm nên thử trước trên vùng da nhỏ.
• Da quá nhạy cảm vẫn có thể kích ứng nhẹ.
• Không tự dùng dạng uống liều cao nếu đang mang thai, cho con bú hoặc điều trị bệnh nền.
• Nên chọn sản phẩm có công thức hoàn chỉnh, rõ nguồn gốc và đã kiểm nghiệm an toàn.

8. Thương hiệu mỹ phẩm hoặc sản phẩm ứng dụng

Tên Poria Cocos Stem Extract ít gặp trong công thức thực tế. Sản phẩm thường ghi là Poria Cocos Extract hoặc Poria Cocos Sclerotium Extract.

Một số sản phẩm/thương hiệu có ghi nhận thành phần liên quan gồm Ceuracle Ac Cure Solution Dexcarnol Lotion, Estée Lauder Advanced Night Repair Eye Supercharged Complex, Estée Lauder Advanced Night Repair Rescue Solution và Herborist Color Control Skintone Perfecter Mask.

9. Định hướng phát triển và xu hướng tương lai

Poria Cocos Stem Extract phù hợp với xu hướng mushroom skincare và mỹ phẩm phục hồi. Hướng phát triển tiềm năng gồm:

• Chuẩn hóa hàm lượng polysaccharide và triterpenoid.
• Khai thác hệ sợi nấm lên men để tạo nguồn nguyên liệu ổn định.
• Ứng dụng trong mỹ phẩm cho da nhạy cảm.
• Phối hợp với ceramide, panthenol và beta-glucan.
• Phát triển sản phẩm phục hồi sau treatment.

10. Kết luận

Poria Cocos Stem Extract nên được hiểu chính xác hơn là chiết xuất từ hệ sợi, sinh khối hoặc hạch nấm Poria cocos, không phải chiết xuất từ thân cây. Hoạt chất này giàu polysaccharide và triterpenoid, có tiềm năng trong mỹ phẩm nhờ khả năng làm dịu, dưỡng ẩm, chống oxy hóa và hỗ trợ hàng rào da.

Giá trị chính của hoạt chất nằm ở tính dịu nhẹ, đa tác dụng và phù hợp với dược mỹ phẩm phục hồi da nhạy cảm.

Nguồn tham khảo

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC9484496/ — Sung-Gu Park, Il-Joo Jo, Seol-A Park, Min-Cheol Park, Yeun-Ja Mun

https://pubs.rsc.org/en/Content/ArticleLanding/2024/RA/D4RA04005H — Laiqing Deng, Gangliang Huang

https://www.nature.com/articles/s41401-024-01404-7 — Zhi-yuan Guo, Xin Wu, Shui-juan Zhang, Jian-hua Yang, Hua Miao, Ying-yong Zhao

https://www.mdpi.com/1420-3049/25/6/1269 — tác giả theo MDPI